Test Turinga: czy maszyna może komunikować się jak człowiek?

test turinga

Po czym poznajemy, że nasz rozmówca po drugiej stronie słuchawki lub czatu jest człowiekiem? Czy za każdym razem potrafimy odróżnić go od maszyny? Rozwój sztucznej inteligencji już dzisiaj jest tak dynamiczny, że korzystając z chatów, komunikatorów, infolinii różnych firm i instytucji, coraz częściej będziemy mieć problem z określeniem, czy odpowiada nam człowiek czy sprawnie skonfigurowany algorytm. Chociaż pytanie o odróżnienie człowieka od maszyny wydaje się być bardzo „na czasie”, zajmowało już głowy uczonych kilkadziesiąt lat temu. Test Turinga, mający dać odpowiedź na to pytanie, powstał jeszcze w latach 50-tych XX-wieku.

Czym jest test, nad którym pracował Alan Turing*, naukowiec uważany za „ojca sztucznej inteligencji”? Turing zastanawiał się nad tym, czy maszyna ma zdolność „myślenia” imitującą kompetencje ludzkie. Aby to określić, opracował autorskie narzędzie, którym posługujemy się do dzisiaj.

 

Test Turinga: sędziowie zza ściany

 

Jak test przebiega test Turinga w praktyce? Po jednej stronie jest sędzia, który ma rozstrzygnąć, czy interlokutorzy, z którymi przeprowadza rozmowę w języku naturalnym (nie widząc ich i nie słysząc), są ludźmi czy właśnie maszynami. Przyjmuje się, że jeden z testowanych rozmówców jest człowiekiem, drugi maszyną. Dodatkowo, przyjęto założenie, że testowane obiekty są zobligowane do mówienia prawdy (chyba nie chcielibyśmy, żeby maszyna potrafiła nas okłamać?). Taka testowa rozmowa odbywa się „przez ścianę”. Odpowiedzi udzielane są w formie tekstu pisanego czcionką komputerową, aby wyeliminować „podpowiedzi” ze strony głosu. Oczekiwany wynik? Jeśli 3 na 10 sędziów nie jest w stanie odpowiedzieć na pytanie, czy rozmawiał z maszyną czy człowiekiem, test uznaje się za zaliczony.

Na pierwszy optymistyczny wynik czekaliśmy… ponad 60 lat!

Mimo, że nad sztuczną inteligencją pracowało wielu wybitnych naukowców, przez wiele lat algorytmy nie były w stanie oszukać sędziów. Ludzie radzili sobie niezwykle dobrze, wskazując, który rozmówca jest człowiekiem, a który algorytmem. Chociaż o niektórych chatbotach (ELIZA, PERRY) mówi się, że potrafią doskonale imitować dialog z człowiekiem, oficjalnie nie potwierdzono wyników testów. Pierwszy pozytywny, choć wciąż nie przez wszystkich uznawany, wynik testu to dopiero rok 2014. Czekaliśmy więc na niego ponad 60 lat! Badanie zorganizował Uniwersytet w Reading. Inteligentny algorytm, o imieniu Eugene Goostman, „podszywał się” pod 13-latka z krwi i kości, mieszkańca Odessy. Program stworzony przez dwóch inżynierów (Rosjanina i Ukraińca), zna dzisiaj każdy pasjonat branży, a jego dokonanie odbiło się szerokim echem w światowych mediach. Choć pojawiły się też sceptyczne głosy, że algorytmowi udało się zdać test tylko dlatego, że „udawał” nastolatka, a nie osobę dorosłą, w dodatku komunikującego się w języku innym niż jego rodzimy, wydarzenie podsyciło ambicje inżynierów i przedsiębiorców. Stworzenie inteligentnego robota, który „komunikuje się jak człowiek” stało się jeszcze bardziej żywe i realne. Aspiracje w tej kategorii mamy także w Stanusch Technologies.

 

Eva – nasz chatbot z ambicjami

 

W Stanusch Technologies stworzyliśmy i ciągle rozwijamy chatbota o nazwie Eva, który w tym roku po raz pierwszy został zgłoszony do Nagrody Loebnera**. Jest to coroczny konkurs polegający na wyłonieniu chatbota, z którym rozmowa zostanie uznana przez sędziów za najbardziej podobną do dialogu z człowiekiem. Konkurs wzorowany jest właśnie na teście Turinga. Szczegółowe informacje na ten temat podamy już wkrótce! Tymczasem, jeśli jesteś zaintrygowany tym projektem, możesz z chatbotem porozmawiać już dzisiaj. Odsyłamy Cię do miejsca, w którym spotkasz Evę: https://chatwitheva.com/ .

Eva chatbot test Turinga

Jeśli nie test Turinga, to co?

 

Test Turinga, choć znany od lat i wciąż uznawany za wyznacznik w ocenianiu interakcji człowiek-maszyna, spotyka się z pewnymi zastrzeżeniami. Coraz częściej można spotkać się z opinią, że aby stworzyć maszyny, które „imitują człowieka”, potrzebujemy czegoś więcej niż wyważonych i pasujących do kontekstu odpowiedzi na pytania. Sama umiejętność prowadzenia rozmowy dla wielu badaczy nie jest wystarczająca, aby określić maszynę jako „zdolną do myślenia” czy też porównywać ją do człowieka. Co ciekawe, sam Turing zgadzał się z faktem, że w zasadzie niemożliwe jest udzielenie odpowiedzi na pytanie “czy maszyna potrafi myśleć?”. Z myśleniem związana jest bowiem świadomość. Zdaniem Turinga, skoro jedyną istotą mogącą potwierdzić swoją świadomość jest sam obiekt (czy to w przypadku maszyny czy człowieka), bezzasadna jest próba odpowiedzi na to pytanie przez zewnętrznego sędziego.

Atom2Vec: inne podejście do weryfikacji maszyny

 

Jak w takim razie, ponad 60 lat po stworzeniu testu Turinga próbujemy określić zdolności maszyn? Rynkowi giganci (jak Google czy Facebook) tworzą własne narzędzia (na bazie algorytmów), których zadaniem ma być inne spojrzenie na to, czego oczekiwać od programów sztucznej inteligencji. Przykładem alternatywnego „testu dla maszyny” jest też Atom2Vec (Stanford University), bazujący na Word2Vec od Google. Zgodnie z koncepcją naukowców, kompetencje inteligentnej maszyny powinny być mierzone nie tyle umiejętnością prowadzenia sprawnej rozmowy, co raczej zdolnością do dokonywania odkryć. A pierwsze z nich Atom2Vec ma już na swoim koncie. Potrafi np. odkrywać właściwości pierwiastków i związków chemiczny po zasileniu go pewnymi podstawowymi informacjami.

 

Testy dla maszyn: co będziemy chcieli jeszcze sprawdzać?

 

Pomysłów na temat tego, jak określić zaawansowanie maszyny z pewnością powstanie jeszcze wiele, wraz z rozwojem samej branży i przeznaczeń (zastosowań) dla algorytmów. Pytanie, czy maszyna będzie kiedykolwiek potrafiła myśleć, a jeśli tak, to jak to zmierzyć, jest wciąż otwarte.

* Alan Turing (1912-1954) – brytyjski naukowiec uważany za “ojca sztucznej inteligencji”, matematyk, kryptolog, twórca maszyny Turinga (abstrakcyjna maszyna zdolna do tworzenia algorytmów), a także testu Turinga. W 1939 roku podjął pracę kryptoanalityka w Bletchley Park. Tam też w oparciu o prace m. in. polskich naukowców, skonstruował tzw. bombę Turinga, która umożliwiła złamanie szyfru Enigmy. W 1945 został odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego za zasługi w czasie II Wojny Światowej, jednak jego zasługi pozostały tajemnicą jeszcze na długi czas. Test dla maszyn opracował i przeprowadzony długo po samej, już w 1950 roku. W tym czasie naukowiec pracował w Manchesterze, gdzie zaangażowany był w prace nad oprogramowaniem dla jednego z pierwszych na świecie komputerów. 

** Nagroda Loebnera –  organizowany raz w roku konkurs polegający na napisaniu chatbota, z którym rozmowa zostanie uznana za najlepiej symulującą dialog z prawdziwym człowiekiem. Konkurs wzoruje się na opisanym powyżej teście. W jego trakcie sędziowie zadają pytania przez terminal programowi lub człowiekowi, nie wiedząc, kto znajduje się po drugiej stronie. Na podstawie udzielanych odpowiedzi muszą zdecydować, czy rozmawiali ze stworzonym programem czy z człowiekiem.

Pierwsza edycja konkursu została zorganizowana w 1990 roku przez Hugh Loebnera oraz Cambridge Center for Behavioral Studies. Nagroda główna, której nie zdobył nikt do tej pory to 18-karatowy złoty medal oraz 100 000 dolarów. Zostanie przyznana osobie, której program przejdzie test Turinga. Przyznanie głównej nagrody zakończy konkurs.

 

Anna Isakow
Dział Marketingu Stanusch Technologies

Źródła i polecane:

 

  1. Poznaj Evę, naszego chatbota: https://chatwitheva.com/
  2. Noam Chomsky: Turning on the „Imitation Game” w: Turning on Parsing the Turing Test. Philosophical and Methodological Issue in the Quest for the Thinking Computer. R. Epstein, G.Roberts, G.Beber, Springer.
  3. Polskojęzyczna informacja prasowa o przejściu testu Turinga: https://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/komputer-po-raz-pierwszy-przeszedl-test-turinga-udawal-13-latka,437287.html
  4. https://news.stanford.edu/2018/06/25/ai-recreates-chemistrys-periodic-table-elements/
  5. https://www.spidersweb.pl/2018/06/atom2vec-sztuczna-inteligencja.html

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *